แพทย์แผนจีนเชื่อว่า “หัวใจ” เป็นอวัยวะที่ควบคุมจิตใจและการรับรู้ หากเลือดหัวใจไม่เพียงพอ จะไม่สามารถหล่อเลี้ยงจิตใจได้อย่างเหมาะสม ส่งผลให้หลับยาก หลับไม่สนิท หรือฝันบ่อย นอกจากนี้ ความเครียด ความวิตกกังวล และอารมณ์ที่กดดันเป็นเวลานาน อาจทำให้พลังชี่ของตับติดขัด เกิดความร้อนสะสมรบกวนจิตใจ จนนำไปสู่อาการนอนไม่หลับได้

อีกสาเหตุหนึ่งคือภาวะหยินพร่อง โดยเฉพาะในผู้สูงอายุหรือผู้ที่พักผ่อนไม่เพียงพอเป็นเวลานาน เมื่อหยินซึ่งมีหน้าที่หล่อเลี้ยงและให้ความเย็นแก่ร่างกายลดลง จะเกิดความร้อนภายใน ทำให้รู้สึกร้อนวูบวาบ กระสับกระส่าย และตื่นกลางดึกบ่อยครั้ง

การดูแลอาการนอนไม่หลับตามแนวทางแพทย์แผนจีนจึงมุ่งเน้นการปรับสมดุลของร่างกายเป็นสำคัญ เช่น การฝังเข็มเพื่อกระตุ้นการไหลเวียนของพลังชี่และเลือด การใช้สมุนไพรจีนตามลักษณะอาการเฉพาะบุคคล รวมถึงการปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิต เช่น เข้านอนให้เป็นเวลา หลีกเลี่ยงอาหารหนักหรือเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนในช่วงเย็น และฝึกผ่อนคลายจิตใจก่อนนอน